Türk Dünyasında Alfabe Değişimleri ve Tarihî Süreç
Türk dili, tarihin bilinen ilk dönemlerinden itibaren geniş bir coğrafyada farklı alfabelerle kaydedilmiştir. Moğolistan'daki Orhun vadisinde dikilen bengü taşlardaki Orhon Runik alfabesi, Türklerin ilk millî yazısıdır.
Orta Asya'da Kiril Alfabesi Süreci
1920'lerin sonunda kısa süreli bir Ortak Latin Alfabesi (Yanalif) tecrübesinden sonra, 1938-1940 yıllarında Sovyetler Birliği yönetiminin kararıyla bütün Türk cumhuriyetlerinde Kiril alfabesine geçilmiştir. Her lehçenin ses hususiyetlerini ayrı ayrı tutmak gayesiyle Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen ve Azerbaycan Kiril alfabelerine farklı özel harfler (Kazakçada 42 harf) ihdas edilmiştir.
Göktürk Runik Yazısının Özellikleri
Göktürk alfabesi 38 damgadan müteşekkildir. Harflerin önemli bir kısmı kalın (art) ve ince (ön) sıradan ünlülerle hecelenmelerine göre çift karakterlidir (Örn: Kalın B ve İnce B). Kelimeler arasına üst üste iki nokta ( : ) konularak ayrım yapılır.