Tunahan Haksever Profiline Dön 7 dk okuma süresi
Köşe Yazısı 2025-02-08

Bağımsız Edebi Üretim ve Yayınevi Tahakkümüne Karşı Duruş: 'Yazarlar Çantada Keklik Değildir'

Sektörel İkiyüzlülüğün Deşifresi, Doğrudan Yayıncılık Mücadelesi ve 'Dönüm Noktası' Şiirinin Arka Planı
Tunahan Haksever

Tunahan Haksever

Şair, Yazar & Araştırmacı | Bitigey Platform Kurucusu

Özet (Abstract)

Yazarın henüz 19 yaşındayken ilk şiir kitabı Mâsivâ Yolculuğu ile başlayan yayıncılık mücadelesini, aracı sömürü düzenini reddedişini ve bağımsız edebi duruşunu anlatan manifesto niteliğindeki köşe yazısı.

1. 19 Yaşındaki İlk Yüzleşme ve Yayıncılık Sektörünün Gerçek Yüzü

Türkiye'de yayıncılık sektörünün o cilalı vitrinlerinin ardında yatan çürümüşlüğü fark etmem, henüz 19 yaşındayken gerçekleşti. Kaleme aldığım ilk şiir kitabım olan "Mâsivâ Yolculuğu"nu hiçbir aracıya taviz vermeden doğrudan yayıncılık yöntemiyle okurla buluşturma kararı aldığımda, sosyal medya kanallarından sözde yayınevlerinin teklif yağmuru başladı.

Tüm bu tekliflerin ortak paydası çok açıktı: İlgilendikleri şey Tunahan Haksever'in poetikası, kalem disiplini yahut edebi potansiyeli değildi; doğrudan cebimdeki telif ve basım bedeliydi. Yazarı sadece finansman sağlayan bir araç olarak gören bu zihniyet, genç yeteneklerin hevesini sömürerek ayakta duran bir düzen inşa etmiştir.

2. "Sana PR Yapacağız" Yalanı ve Sistematik Aldatmaca

Tüccar yayınevlerinin en sık başvurduğu manipülasyon, "profesyonel halkla ilişkiler (PR) desteği" ve "büyük dağıtım ağı" vaatleridir. Kendilerine başvuran gençlere ulusal basında yer bulacakları, edebiyat dergilerinde tanıtılacakları ve imza günleriyle parlatılacakları söylenir.

Ancak sözleşme imzalanıp ücret tahsil edildikten sonra bu vaatlerin tamamı buharlaşır. Kitap yalnızca depolarda bekletilir ve yazar yapayalnız bırakılır. Bugün "köklü" yaftası taşıyan birtakım yayınevleri dahi nitelikli edebiyat basmak yerine, sosyal medya platformlarında anlık takipçi toplamış, edebi ağırlığı sıfır olan popüler figürlerin peşinde koşmaktadır.

3. Sahte Şirketçilik ve Emeğe Çökme Girişimleri

Bu yozlaşma, yayıncılıkla sınırlı kalmayıp dijital dergicilik ve edebiyat platformlarında da benzer mekanizmalarla yürütülmektedir. Bizzat şahit olduğum projelerde; ortada hiçbir teknik altyapı, kurumsal tescil veya yayın vizyonu yokken insanlara mülakatlar yapan, kendilerini "Genel Yayın Yönetmeni" veya "Medya Patronu" ilan eden vizyonsuz aktörlerin başkalarının alın terine nasıl çökmeye çalıştığını gördüm.

Yeteneksizliğini unvanlarla kapatmaya çalışan bu figürler, edebiyat dünyasını kendi dar egolarının oyun alanına çevirmiş durumdadır. Ancak bilinmelidir ki; gerçek edebiyatçı kimsenin lütfuna, sahte unvan dağıtıcılarının icazetine muhtaç değildir.

4. Bağımsız Dijital Yayıncılık Tercihi

Bu sebeple kibirli elitlere, tüccar matbaalara ve yazarın sırtından geçinen aracılara açıkça tavır aldım. Tunahan Haksever olarak, kimsenin kapısında onay dilenmeden, kendi kurduğum dijital altyapımla (Bitigey) ve bağımsız yayıncılık kanallarıyla üretmeye devam ediyorum.

Aracıları ortadan kaldıran, yazarın haklarını koruyan ve okurla doğrudan temas kuran bu bağımsız yayın modeli; holding edebiyatının ve IBAN tüccarlarının tekelini kırmanın yegâne meşru yoludur.

5. Edebi Kırılma Noktası: "Dönüm Noktası"

Hayatımın bu kırılma evresine, yüzüme kapanan kapılara ve aracıların ikiyüzlülüğüne karşı duruşumu, "Ekinoksu Beklemek" adlı yapıtımda yer alan şu dizelerle kayda geçirdim:

Tunahan Haksever — Dönüm Noktası "Sana betimlemeler yetmez, anlatmak da istemem
Adını haykırırsam cehennemdeyim, bunu da istemem
Aklım ve gönlümde realistik bir tablo çizilsin
Hayallerde yaşasam inan ki ayakta duramam
Bana her zaman aşkı anlat diyorlar
Fakat yazamam
Bütün aşkları birleştirsem, olurdu bir tezli roman
Belki çok aptalcaydı
Bir zamanlar sana teslim olmam
Yakınından uzaklara dalmıştım, yoktu kimse oralarda
Belki de adım adım yaklaştırıyordu beni şeytan tuzaklarına
Bu yüzden kargaşalar sardı her yanımızı
Ve geldi ifadelerle bozdu kanımızı
En yakın saatte vapura bindim ve gittim uzaklara
Düşünüyordun beni haklısın
Gitmem gerekliydi, kaç senedir inzivaya çekildim
Koşmuyorum ama pes etmedim
Bitmek bilmeyen yollara
Her akşam evin yolunu tuttuk birlikte
Kısa sürdü ama küslükler girdi araya
Hayatımın dönüm noktasıydı, unutamam ki asla"

6. Sonuç

Bizler bu yola holdinglerin ve matbaa tüccarlarının sunduğu yapay unvanlara tamah etmek için çıkmadık. Yazarları "çantada keklik" sananlara inat; kendi fikri bağımsızlığımızı, dil bilincimizi ve kalemimizin haysiyetini savunmaya devam edeceğiz. Mücadelemiz yeni başlamıştır ve yolun henüz çok başındayız.

Kaynakça ve Notlar

  • Tunahan Haksever. (2024). Mâsivâ Yolculuğu. Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık (KDY), İstanbul.
  • Tunahan Haksever. (2025). Ekinoksu Beklemek. Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık (KDY), İstanbul. (Bkz. "Dönüm Noktası" şiiri).
  • Thompson, J. B. (2012). Merchants of Culture: The Publishing Business in the Twenty-First Century. Plume Books.